Świadczenie przedemerytalne może zapewnić dochód po utracie pracy, zanim uzyskasz prawo do emerytury. Jego przyznanie zależy m.in. od przyczyny zakończenia zatrudnienia, wieku i udokumentowanego stażu. Poniżej znajdziesz cztery warianty pracownicze oraz kolejność przygotowania wniosku.
Źródło: ZUS: warunki świadczenia przedemerytalnego
Komu przysługuje świadczenie przedemerytalne po utracie pracy?
W każdym z poniższych wariantów wymagane jest co najmniej 6 miesięcy zatrudnienia u pracodawcy, z którym zakończył się stosunek pracy. Staż w tabeli oznacza okres uprawniający do emerytury, oceniany przez ZUS.
Źródło: ZUS: warunki świadczenia przedemerytalnego
| Przyczyna zakończenia pracy | Kobieta: wiek i staż | Mężczyzna: wiek i staż |
|---|---|---|
| Likwidacja lub niewypłacalność pracodawcy | 56 lat; 20 lat stażu | 61 lat; 25 lat stażu |
| Przyczyny dotyczące zakładu pracy | 55 lat; 30 lat stażu | 60 lat; 35 lat stażu |
| Przyczyny dotyczące zakładu pracy — dłuższy staż | Bez progu wieku; 35 lat stażu | Bez progu wieku; 40 lat stażu |
| Likwidacja lub niewypłacalność pracodawcy — dłuższy staż | Bez progu wieku; 34 lata stażu | Bez progu wieku; 39 lat stażu |
Źródło: ZUS: warunki świadczenia przedemerytalnego
Wymagany wiek trzeba osiągnąć do dnia rozwiązania zatrudnienia. To wartości minimalne. W ostatnim wierszu staż trzeba osiągnąć do 31 grudnia roku poprzedzającego zakończenie zatrudnienia; w pozostałych — do dnia jego rozwiązania. Tabela nie obejmuje szczególnych uprawnień związanych z pracą przy azbeście ani ścieżek po utracie renty, świadczeń opiekuńczych czy upadłości działalności.
Źródło: ZUS: karta usługi — terminy i postępowanie
Czy porozumienie stron wyklucza świadczenie?
Nie. ZUS dopuszcza zarówno wypowiedzenie, jak i porozumienie stron. Znaczenie ma przyczyna leżąca po stronie pracodawcy oraz jej podstawa prawna, wskazane w świadectwie pracy lub odrębnym zaświadczeniu. Brak tych informacji może wymagać postępowania wyjaśniającego.
Źródło: ZUS: warunki świadczenia przedemerytalnego
Najpierw urząd pracy, potem wniosek do ZUS
Oprócz warunków odpowiadających Twojej sytuacji musisz mieć co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych i nadal być zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wniosek do ZUS składa się w ciągu 30 dni od wydania przez urząd pracy dokumentu potwierdzającego ten okres. Punktem odniesienia jest data wydania zaświadczenia, a nie data utraty pracy.
Źródło: ZUS: karta usługi — terminy i postępowanie
Osobna zasada dotyczy zatrudnienia lub innej pracy ze skierowania urzędu pracy, zakończonej po upływie zaliczanego 180-dniowego okresu: termin wynosi 30 dni od ustania tej pracy. Jeżeli podejmowałeś takie zatrudnienie, ustal z urzędem pracy, jakie daty i okresy potwierdzi w dokumentach.
Źródło: ZUS: karta usługi — terminy i postępowanie
Jak przygotować dokumenty bez zbierania wszystkiego od nowa?
Podstawą jest wniosek ESP oraz informacja o okresach składkowych i nieskładkowych ERP-6. Do tego potrzebne są dokumenty potwierdzające staż, przyczynę rozwiązania zatrudnienia oraz zaświadczenie z urzędu pracy o pobieraniu zasiłku i aktualnej rejestracji. Jeśli prawo do zasiłku wygasło po upływie okresu, na który go przyznano, dołącz również decyzję o jego utracie.
Źródło: ZUS: dokumenty i składanie wniosku
Gdy ZUS otrzymał już dowody stażu przy wniosku o rentę lub ustalenie kapitału początkowego, nie trzeba składać ich ponownie. W ERP-6 przy odpowiednim okresie wskaż, że dokumenty zostały wcześniej przekazane. To pozwala skupić się na brakujących zaświadczeniach zamiast odtwarzać całą dokumentację zawodową.
Źródło: ZUS: dokumenty i składanie wniosku
Dodatkowe załączniki zależą od Twojej historii, np. zatrudnienia za granicą lub pracy w gospodarstwie rolnym. Dokumenty możesz złożyć w placówce ZUS, wysłać pocztą albo przekazać przez eZUS. Pełna lista załączników w instrukcji ZUS pomaga dopasować komplet do konkretnej sytuacji.
Źródło: ZUS: dokumenty i składanie wniosku
Od kiedy przysługuje świadczenie i kiedy przyjdzie przelew?
Po przyznaniu świadczenia prawo do niego przysługuje od dnia następującego po złożeniu wniosku wraz z wymaganymi dokumentami. Wypłata odbywa się pierwszego dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Data, od której należą się pieniądze, nie jest więc datą wpływu na konto.
Źródło: ZUS: początek prawa i termin wypłaty
Przykładowo: przy kompletnym wniosku złożonym 10 września i spełnieniu warunków prawo do świadczenia zaczyna się 11 września. Nie oznacza to przelewu 11 września — wypłata zależy także od zakończenia postępowania. Przy planowaniu najbliższych wydatków te daty warto traktować osobno.
Źródło: ZUS: początek prawa i termin wypłaty
ZUS ma 30 dni na wydanie decyzji od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest to automatycznie 30 dni od wysłania formularza. Decyzja wskaże, czy świadczenie zostało przyznane, a także jego wysokość i termin płatności.
Źródło: ZUS: karta usługi — terminy i postępowanie; ZUS: dokumenty i składanie wniosku
