Podczas kongresu gospodarczego 3 października 2026 r. PiS przedstawiło propozycję powrotu do wcześniejszych zasad naliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Relacje z wystąpienia różnią się jednak w opisie tego, kogo zmiana miałaby objąć. Do planowania bieżących wydatków firmy można wykorzystać obowiązujące stawki ZUS; poniżej porównujemy je dla działalności na skali i podatku liniowym.[1][2][3][4]
Co wiadomo o propozycji PiS?
Bankier opisuje składkę ryczałtową, której podstawą miałoby być 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Money wskazuje węższy zakres: małe i średnie firmy na podatku liniowym oraz ryczałcie, z wyłączeniem skali podatkowej. Oba materiały przedstawiają zapowiedź programową z kongresu. Nie pozwalają ustalić jednej kwoty przyszłej składki ani pewnej daty jej zastosowania.[1][2]
Obecna składka na skali i podatku liniowym
Przy skali podatkowej składka wynosi 9% podstawy, a przy podatku liniowym 4,9%. Podstawę ustala się na podstawie dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc rozliczenia. W obu przypadkach minimalna składka za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. wynosi 432,54 zł.[3][4]
Przykład dotyczy składki za październik 2026 r. Przyjmujemy trzy możliwe kwoty dochodu za wrzesień, ustalonego na potrzeby składki zdrowotnej. Zakładamy pełny miesiąc ubezpieczenia, kontynuowaną działalność i brak zwolnień. Porównujemy same składki, bez PIT, składek społecznych i rozliczenia rocznego.[4]
| Dochód za wrzesień | Skala: 9%, minimum 432,54 zł | Podatek liniowy: 4,9%, minimum 432,54 zł |
|---|---|---|
| 5 000 zł | 450,00 zł | 432,54 zł |
| 10 000 zł | 900,00 zł | 490,00 zł |
| 20 000 zł | 1 800,00 zł | 980,00 zł |
Na podatku liniowym 4,9% z 5 000 zł to 245 zł, więc w tym przykładzie płatność podnosi się do minimum 432,54 zł. Kwota obliczona stawką 4,9% zrówna się z minimum przy dochodzie około 8 827,35 zł. Dopiero powyżej tego poziomu składka zaczyna rosnąć wraz z dochodem.[3][4]
Różnica między kolumnami nie przesądza o wyborze formy opodatkowania. Tabela porównuje tylko jeden składnik obciążeń przy tej samej podstawie; wybór wymaga osobnego zestawienia podatku i zasad odliczeń dla konkretnej firmy.
Jak ustalić kwotę do budżetu firmy?
Dla własnych danych można użyć kalkulatora ZUS. Wybiera się miesiąc rozliczenia i formę opodatkowania, a następnie podaje dane wymagane dla tej formy. Kalkulator uwzględnia parametry na 2026 r. Osoba na ryczałcie lub karcie podatkowej powinna wybrać odpowiednią opcję, ponieważ powyższa tabela nie obejmuje tych form.[5]
Jeśli korzystasz z wakacji składkowych, w budżecie za wybrany miesiąc nadal uwzględniasz własną składkę zdrowotną. ZUS wyłącza ją z tej ulgi. Terminy wniosku i zakres zwolnienia opisujemy w artykule o wakacjach składkowych na końcówkę 2026 r.[6][7]
